post

Modne varijacije: Ples smrti Aleksandera Mekvina

U neuglednoj bašti i rastinju koje okružuje vunaru u Severnoj Engleskoj, stoji britanska manekenka Kejt Mos, obučena u haljinu u obliku cveta koji je sama personfikacija Velike Britanije – ružu. Haljina, kreacija Sare Barton iz 2019. godine za modnu kuću Aleksandera Mekvina je one skerletne boje koju zamišljamo samo u bajkama: kao Crvenkapin ogrtač pod kojim beži od divlje smrti,  kapljica krvi Trnoružice koja je šalje u večni san, ili tek prolivena krv divljači koja kaplje po snegu dok lovac nosi zloj kraljiici jelensko srce umesto Snežaninog.

Kejt Mos u ružinoj haljini iz kolekcije modne kuće Aleksandera Mekvina za jesen zimu 2019, fotografija @ Džejmi Havksvort, Vogue

Ovaj makabrizam koji do tačke ključanja dovodi barok, gotiku (naročito viktorijansku), romantizam i ekspresionizam u grotlu sirove kreativnosti nije bio stran ni Aleksanderu Mekvinu – Liju –  za života kao što nije stran ni kreativcima koji vode modnu kuću nakon njegove smrti. I danse macabre – ples smrti i memento mori – podse’anje na smrt su paradoskalno, od vitalnog značaja za razumevanje stvaralačke poetike Aleksandera Mekvina. Tako je njegov opus neretko tumačen u ključu kabineta retkosti, koji svakim otvaranjem nudi novu fascinaciju – grotesknu, seksualnu, fetišističku, prirodnjačku, čak i nekrofilnu.

Aleksandera Mekvina, fotografija @ Inez van Lamsverde i Vinud Matadin, V Magazin, 2004.

U tom kabinetu se sreću divljina prirode, škotske naročito, jer je Mekvin ipak bio sin škotske dijaspore u Londonu, i divljina urbanog Londona, punog instinkta i izlučevina, viktorijanskog greha i hrišćanskog pokajanja. Opozicije poput ruralnog i urbanog, divljeg i civilizovanog, hrišćanskog i paganskog te sučeljavanje prirodnih elemenata i već pomenuto „živo“ plesanje sa smrću integralni su za konstruisanje ličnog kabineta retkosti, koji se u Mekvinovom slučaju izdigao do koncepta muzeja. Čak i do ogoljenog teatralnog spektakla u kom voajeristički uživamo, nikad do kraja ne razlikujući iluziju od stvarnosti.

Aleksander Mekvin, haljina od čipke i rogovi iz kolekcije „Udovice Kalodena“, jesen zima 2006, Pinterest

O Mekvinu, čiji opus je upravo zbog svega gore navedenog možda i naj(ne)zahvalniji za muzealizaciju, je mnogo rečeno, a opet, umetnik ostavlja tek dovoljno prostora u tom horror vacui – strahu od praznine ispunjenom detaljima, da nas iznova povede na novo putovanje.  Nakon iscrpne studije od gotovo 400 strana koja je ispratila izložbu „Divljačka lepota“ u Metropoliten muzeju u Njujorku i Viktorija i Albert muzeju u Londonu, baviti se određenim temama ili segmentima Mekvinovog stvaralaštva bilo bi ništa do parafraziranje već rečenog.

Mene pak zanima „post-mortem“ Mekvin, čiji se danse macabre oslikava u dizajnu Sare Barton i modne kuće Mekvin jednu deceniju nakon njegove smrti u proleće 2010. Mekvin koji je duh iz gotskog viktorijanskog romana, u kome kreacije postaju pokušaj oživljavanja čudovišta Viktora Frankenštajna ili neuspelog zarobljavanja lepote Dorijana Greja.

Sara Barton za Aleksandera Mekvina, kolekcija proleće leto 2020, fotografija @ Alesandro Lućioni, Vogue

Ta vrsta estetike najprimetnija je u kolekcijama za proleće i leto 2020. i za jesen i zimu 2021. godine. Prva je realizovana u pred-pandemijskom, a druga u post-pandemijskom svetu. Često se pitam kakav bi Mekvinov lični kreativni odgovor na pandemiju bio, ali se možda i ne bi razlikovao od odgovora koji nam je ponudila Sara Barton.

Sara Barton za Aleksandera Mekvina, detalj, kolekcija proleće leto 2020, fotografija @ Alessandro Lućioni, Vogue

Za Mekvina, apokaliptičnost se uvek očitavala u graničnom prostoru, u sudaru između prostora metropole i divljine. Evocirajući Boša, sam umetnik je često sugerisao apokalipsu koja nastaje kada jedan prostor previše zađe u drugi ili obratno.  Njegove kolekcije, poput onih simboličnog naziva „Dante“, „Jovanka Orleanka“, „Platonova Atlantida“, „Ptice“, ili „Banši“ upravo svedoče o nedozvoljenim prelazima koji rezultiraju pošastima ili prokletstvom.

Sara Barton za Aleksandera Mekvina, kolekcija jesen zima 2021, fotografija @ Filipo Fior, Vogue

U prvoj kolekciji, Bartonova se okrenula Severnoj Irskoj i severu Engleske, u drugoj Velsu, poput viktorijanske krojačice kombinujući lan, svilu, pamuk, vunu, drvo, kožu, odnosno materijale koji su istovremeno kodirani i ruralno i urbano, i istorijski i savremeno. Tako manekenke nose haljine sa puf rukavima tipične za viktorijanski London, ali od materijala od kojih su Velšani pravili rudarske uniforme i ćebad.  Mekvinova apokaliptičnost i makabrizam svedeniji su u formi i koloritu (crvena, crna, bela), što ih na neki način i pojačava. Kožni pojasevi koji evociraju formu kaveza (upravo jer kavez označava prisilno porobljavanje divljeg urbanim), raspeća ili skeleta koji Mekvinu nisu bili strani, obavijaju se oko manekenki kao krila palih anđela.

Sara Barton za Aleksandera Mekvina, detalj, kolekcija jesen zima 2021, fotografija @ Filipo Fior, Vogue

U tom smislu, izbor Kejt Mos kao lica kampanje modne kuće nije nimalo slučajan. Manekenka se na Mekvinovoj reviji za kolekciju „Udovice Kalodena“ iz 2006. godine pojavila kao duh, odnosno kao hologram, lebdeći kao utvara iz gotičkog romana o ukletoj kući u haljini od belog ograndina kroz publiku. Mekvin nam je tada priredio možda i najlepši danse macabre. Kolekcije Sare Barton su dokaz da Li i dalje pleše.

Hologram Kejt Mos na reviji za kolekciju „Udovice Kalodena“ iz 2006. godine, Pinterest

Stefan Žarić,

kustos mode

Artis Centar

@Artis Center 2020

post

Artisova Razglednica: Online Izložba | Artis’ Postcard: Online Exhibition

Scroll for the text in English ⇓

Sve je počelo kao igra u izolaciji izazvanoj pandemijom. Trudili smo se tih dana da oraspoložimo našu publiku, ali i kolege. Želeli smo da ih podsetimo na lepe izložbe, putovanja, kulturno nasleđe, mesta na koja su putovali i u kojima su uživali. Hteli smo da im povratimo optimizam i podsetimo ih da pandemija nije večna, te da ćemo ponovo razmišljati šta sve nismo videli, koje muzeje treba posetiti, šta sve kriju arheološki lokatiteti, gde su stvarali poznati umetnici, ali i šta sve predstavlja nematerijalno kulturno nasleđe – od muzike, plesa, starih zanata, gastronomije.

Razglednice su počele da pristižu sa svih strana sveta i mi smo posle nekoliko dana shvatili da je igra prerasla u izložbu. Kako je Međunarodni savet muzeja već najavio da će ove godine Međunarodni dan muzeja dobiti svoj digitalni, online format, odlučili smo se da priču o “Artisovim razglednicama”, odnosno naš “Umetnički putni album” postavimo na svom sajtu i omogućime mirno, lagano razgledanje.

Ovo je materijal kojem se stalno možete vraćati i uživati u svakoj razglednici ponaosob. Vrlo je jednostavno. Kliknete u sliku ili link ispod slike sa nekog kontinenta – otvori vam se stranica sa pregledno poređanim slikama. Potom kliknete u sliku i ona vam se otvori u puno formatu. U gornjem desnom uglu, tik iznad otvorene slike imate opciju da idetet napred ili nazad.

Razglednice su poređena prema početnom slovu imena autora.

Koristimo ovu priliku da se zahvalimo našim kolegama, ustanovama i pojedincima koji su nas u ovom procesu podržali: Fondu “Olga Olja Ivanjicki”, ICOM MPR-u, ICOM Rusije, Muzeju Rostovskog Kremlja, Regionalnom istorijskom Muzeju Ruse iz Bugarske, Muzeju republike Srpske iz Banja Luke, Muzeju Hercegovine iz Trebinja, Regionalnom muzeju Maribor iz Maribora, Manifestaciji “Muzej za 10” čiji su osnivači nacionalni muzeji Srbije, a glavno koordinator ICOM Srbije.

Posebno se zahvaljujemo kneginji Jelisaveti Karadjordjević, kojoj se naša inicijativa dopala, pa je odlučila da i sama u njoj uzme učešće.

A najveće hvala svim učesnicima – njih preko 70, za skoro 200 razglednica koje su stigle na našu adresu! Ljudi, fantastični ste! Bilo je uživanje raditi sa svima vama, a mi ćemo se potruditi da ova online izložba preraste i u realnu dimenziju.

Srećan Međunarodni dan muzeja!
Izložba je otvorena!

GALERIJA | GALLERY 

SEVERNA AMERIKA | NORTH AMERICA

Artisova razglednica: Severna Amerika | Artis’ Postcard: North America

JUŽNA AMERIKA | SOUTH AMERICA

Artisova razglednica: Južna Amerika | Artis’ Postcard: South America

AFRIKA | AFRICA

Artisova razglednica: Afrika | Artis’ Postcard: Africa

AZIJA, AUSTRALIJA I NOVI ZELAND | ASIA, AUSTRALIA, AND NEW ZEALAND

Artisova razglednica: Azija, Australija i Novi Zeland | Artis’ Postcard: Asia, Australia & New Zealand

EVROPA | EUROPA

Artisova Razglednica: Evropa | Artis’ Postcard: Europe

Scroll for the text in English ⇓

It all started as a game in isolation caused by a pandemic. In those days, we tried to cheer up our audience, but also our colleagues. We wanted to remind them of the beautiful exhibitions, travels, cultural heritage, places they traveled, and enjoyed. We wanted to restore their optimism and remind them that the pandemic is not eternal, and that we will think again about what we have not seen, which museums to visit, what archeological sites, where famous artists created their masterpieces, but also what is intangible cultural heritage – from music, dance, old crafts to gastronomy.

Postcards started arriving from all over the world and after a few days, we realized that the game had grown into an exhibition. As the International Museum Council – ICOM has already announced that this year’s International Museum Day will get its digital, online format, we decided to post the story of “Artis’ postcards”, ie our “Art Travel Album”, on our website and enable a peaceful, easy viewing.

This is material that you can keep coming back to and enjoy each postcard individually. It’s very simple. Click on image or the link below the image of the continent – a page with clearly arranged images will open. Then you click on the image and it opens in full format. In the upper left corner, just above the open image, you have the option to go forward or backward.

Postcards are arranged according to the first letter of the author’s name.

We take this opportunity to thank our colleagues, institutions, and individuals who supported us in this process: the Olga Olja Ivanjicki Found, Embassy of Georgia, ICOM MPR, ICOM Russia, the Rostov Kremlin Museum, the Regional History Museum of Ruusse in Bulgaria, the Museum of Republika Srpska in Banja Luka, the Museum of Herzegovina in Trebinje, the Regional Museum Maribor in Maribor, Slovenia, the Manifestation “Museum for 10” whose founders are the national museums of Serbia, and the main coordinator is ICOM Serbia.

We especially thank Princess Elizabeth Karageorgevic (nee of Yugoslavia), who liked our initiative, so she decided to take part in it herself.

And the biggest thanks to all participants – over 70 of them, for almost 200 postcards that arrived at our address!

People, you are fantastic! It was a pleasure to work with all of you, and we will do our best to make this online exhibition grow into a real dimension.

Happy International Museum Day!

The Exhibition is opened! ⇑

@Artis Center 2020 

post

Artis’ Postcard: An Artistic Travel Album

In the mid-March of the current year, the World Health Organization has declared the pandemic. Coronavirus has literally stopped the planet and started to change our lives from their roots on all levels. Planes were grounded long-term, museums, archeological parks, theaters, operas, churches, restaurants, and other institutions that, by default, consider the gathering of a large number of people have been closed. We have been locked into the isolation which we have never encountered before. The overnight shift could be deemed almost as fantastic.

Our civilization used to traveling, visiting exhibitions, attending concerts or lectures all of a sudden found itself a hostage of its own homes with a single-window to the world – the internet. This exact, crucial instrument of communication has started off numerous initiatives in which museums and institutions alike took the lead of, while the audiences across the world showed how imaginative and humorous they are.

Recreations of favorite artworks, online lectures, and concerts with whole orchestras synchronized from their apartments, ballet performances, various podcasts, and even curatorial tours – all from our own homes!

Artis’ Postcard: An Artistic Travel Album #IMD2020

Jumping onto the wave of these diverse initiatives, Artis Center has joined the recreation of artworks, but it has also started off an authentic project – the Artis’ Postcard. 

Aware that we won’t be able to travel and visit museums, historic sites, and other cultural monuments for a long time, we have invited our audience to join us in creating an artistic travel album by sending photos from their travels.


The criteria are rather simple. One city or a country – one postcard in the shape of the collage of a minimum of 3 photographs. One of those photographs preferably showing the author of the postcard, whether alone, or with family and friends.

The postcard must include a museum, artwork, or tangible or intangible cultural heritage.

Exceptions are allowed only if the idea is original and the way of its interpretation coherent and connected. We are always led by Coco Chanel’s saying that less is more, but we allow our audiences to be original, and it is on us to recognize and accept that authenticity.


Thus we have invited everyone on a group, virtual voyage while the world is paused.

As such, we have received so many postcards that not only we have decided to create an artistic travel album, but a virtual exhibition out of it! The show will be displayed on May 18th, when we traditionally mark the International Museum Day. Following the International Council of Museums’ decision to move the celebration into the digital sphere, our exhibition is mapped on ICOM’s IMD 2020 platform and will be available on our website. We’ll also join the biggest museum manifestation in Serbia – Museums for 10.

Our album currently counts over 100 postcards, but we are still inviting you to join us. If you want, send your postcard the latest by May 12th to office@artiscenter.com with a short description of where the postcard is taken, what does it feature, and your name. 


You may see more Artis’ Postcards on our FB page HERE!

Find the event on ICOM’s IMD 2020 map HERE!


Take part in creating one extraordinary travel album!

Artis’ Postcard: Zorana Drašković, V&A, Dior exhibition, London

Artis’ Postcard: Ivana Neckov Grubišić, Florence

Artis’ Postcard: Lana Vučković, Beijing

Artis’ Postcard: Ana Mikić D’Apuzzo, Japan

Artis’ Postcard: Branka Djordjević-Nakanishi, Saint-Paul-de Vence, Provence, France

Artis’ Postcard: Boban Ćurić, Snežana Kostić, Romania

Artis’ Postcard: Suzana Spasić, New York

Artis’ Postcard: Pavle Tišma, Meteors, Greece

Artis’ Postcard: Slavica Batos, Burma

Artis’ Postcard: Jana Raković, Mexico

Artis’ Postcard: Božena Jurčić, Egypt

Artis’ Postcard: Biljana Djordjević, Alcala de Henares, Spain

Artis’ Postcard: Stefan Žarić, Edinburgh, Scotland

Artis’s Postcard: Irena Klemenc, Prague, Czech Republic

Artis’ Postcard: Gordana Jovanović, Rome

Artis’ Postcard: Tamara Ognjević, Savoca, Sicily

Artis’ Postcard: Sava Forkapić, Žiča, Serbia

Artis’ Postcard: Žaklina Perić, Pula, Croatia

Artis’ Postcard: Sachi Simada, Central & Western Serbia

@Artis Center 2020