post

Mira Adanja-Polak: Kneginja Jelisaveta-Ono što niste videli!

Četrvrtak, 17. oktobar, 18 časova – Istorijski muzej Srbije – Prateći programi izložbi Kneginja Jelisaveta-Dugo putovanje kući 

Kneginja Jelisaveta i Mira Adanja-Polak. Iz foto-dokumentacije Mire Adanje-Polak.

Ugledna novinarka i televizijski autor, Mira Adanja-Polak, i kneginja Jelisaveta se poznaju i sarađuju duže od tri decenije. Ako možemo reći da postoji osoba koja je kamerom i reči zabeležila povratak kući Jelisavete Karađorđević, ali i čitav niz nepoznatih ili manje poznatih detalja iz istorije porodice kneza Pavla Karađorđevića, onda je to nesumnjivo Mira Adanja-Polak. Veći deo ovog istorijski kapitalno značajnog materijala emitovan je u emisijama „Ekskluzivno“ Mire Adanja-Polak. Dokumentarni zapisi čije će najznačajniji delovi biti prikazani u okviru ovog pratećeg programa radjeni su u dužim periodima istraživanja i nose zanimljiva sećanja na ono kako su i kada zabeleženi, pa zato predstavljaju važna svedočanstva koja dopunjavaju sliku o životnom opusu Jelisavete Karađorđevic tokom poslednje tri decenije.

Tim povodom imamo izuzetnu čast da najavimo gostovanje Mire Adanje-Polak u okviru pratećih programa izložbe o zaostavštini kneginje Jelisavete, tokom kojeg ćemo kroz razgovor Mire Adanje-Polak i Jelisavete Karađorđevic, kroz njihova sećanja, biti u prilici da o kneginji saznamo više.

@Artis Center 2019

post

Jelisaveta Karađorđević: Stvaranje modne ikone/Elizabeth Karageorgevic: The Creation of a Fashion Icon

Petak, 27. septembar u 17 časova – Istorijski muzej Srbije, izložba Kneginja Jelisaveta – Dugo putovanje kući

OBAVEZNO PRIJAVLJIVANJE!

Na mejl office@artiscenter.com ili na telefon 065 864 38 00 od 10-14 časova svakog radnog dana!

Levo: Ormon Djilji, Kneginja Jelisaveta u svom njujorškom stanu 1969. godine @Ormond Gigli; Desno: Istoričar mode Stefan Žarić. @ArtisCenter

Jelisaveta Karađorđević: Stvaranje modne ikone

Percepcija istorijskih ličnosti nužno je uslovljena velikim istorijskim događajima kojima su te ličnosti svedočile. Grandiozne istorijske sekvence obeležene su herojskim narativima, koji često isključuju istoriju malih stvari – stvari koje neretko, kao pobuna, pišu velike istorije. Pobunu protiv pristajanja na datosti vremena i prostora kneginja Jelisaveta Karađorđević  izrazila je kroz modu, eklektično spajajući tradiciju svog porekla sa kosmopolitskim duhom Zapada. Tako je kneginja vrlo samosvesno, ne dopuštajući okolnostima da je oblikuju, stvarala sopstveni modni izraz. Od fotografija Bitona, Avedona, Arbusove, do dizajna Kardena, Živonšija, Satvropolosa, Feragama, Herere, kneginja konstruiše sebe, naglašavajući kreativni potencijal mode kao ličnog odgovora na istorijska previranja. O kneginjinoj vezi sa modom govoriće istoričar mode i kustos Artis Centra, Stefan Žarić, stipendista IKOM-ovog Komiteta za Kostim.

* * * * * * * * *

Elizabeth Karageorgevic: The Creation of a Fashion Icon

The perception of historical figures is inevitably conditioned by historical events those figures have witnessed. Grandiose historical sequences are marked by heroic narratives, which often exclude the history of little things – things that, as a form of rebellion, in fact write great histories. The rebellion against accepting the frameworks of time and space Princess Elizabeth Karageorgevic expressed through fashion, eclectically combining tradition of her origin with cosmopolitanism of the West. Thus the princess has, very self-consciously, created her own fashion expression, never allowing circumstances to define her. From photographs by Beaton, Avedon, Arbus, to designs by Carden, Givenchy, Stavropoluos, Ferragamo, Herrera, the princess constructs herself, accentuating the creative potential of fashion as a response to historical turmoil. The talk on the princess’ relation to fashion will be given by Stefan Žaric, Artis Center’s fashion curator and the grantee of ICOM Costume Committee.

@Artis Center 2019

post

Kneginja Jelisaveta – Dugo putovanje kući

Izložba Kneginja Jelisaveta – Dugo putovanje kući svojevrsni je omaž kneginji Jelisaveti Karađorđević, kćeri kneza Pavla i kneginje Olge, jedinoj devojčici i poslednjem članu vladarskog doma Karađorđevića rođenom u Kraljevini Jugoslaviji 1936, nekoliko godina uoči progona dinastije iz zemlje. Realizuje se u saradnji Istorijskog muzeja Srbije i Artis centra u sklopu projekta Genaologije starih srpskih porodica čiji je autor dr Dušica Bojić. Izložba pripoveda o životu i radu kneginje Jelisavete, ali i ukazuje na poreklo ove ugledne pripadnice kraljevske porodice, humaniste, filantropa i prve ličnosti iz porodice Karađorđević koja se vratila na tlo bivše Jugoslavije 1987. godine, posle višedecenijskog progona.

P.N.Ovčinikov, Ikona kneza Pavla, Petersburg 1893. Zaostavština kneginje Jelisavete Karadjordjević. Foto @Artis Center

Cilj izložbe je da osvetli jednu istorijsku ličnost, rođenu u kraljevskom domu, koju su nepredvidivi sticaj društveno-političkih okolnosti i lične osobine naveli da pređe put od kneginje do građanke, od aristokratkinje povlašćene rođenjem, do savremene žene koja oblikuje svoj novi status i angažovanje. Utemeljena, s jedne strane, na istraživanjima kneginjine lične zaostavštine (slike, fotografije, prepiska, knjige, arhivska građa, predmeti likovne i primenjene umetnosti, kao i umetničkih zanata) i na sveobuhvatnom uvidu u istorijsku i umetničku građu vezanu za kneginju Jelisavetu i njenu porodicu, a sa druge na kreativnom potencijalu kako same kneginje koja godinama unazad piše, slika i fotografiše, tako i na delima savremenih dizajnera, inspirisanih kneginjom Jelisavetom, izložba predstavlja jedinstvenu sintezu dokumetanrnog i kreativnog, istorijskog i savremenog.

Skicen blokovi princa Nikole od Grčke i Danske, rani 20. vek. Zaostavština kneginje Jelisavete Karadjordjević. Foto@ Artis Center

Postavka izložbe, čiji je autor Tamara Ognjević, obuhvata dve celine uporedo predstavljene unutar jedinstvenog prostora galerije Istorijskog muzeja Srbije. Zamišljena kao simulakrum koji sugeriše prostor kneginjinog stana u Beogradu, postavka sublimira javni i privatni aspekt života Jelisavete Karađorđević, prikazujući kako njenu biografiju u hronološkom nizu, tako i priču o njenom poreklu i precima kontekstualizovane u odgovarajućim mikro-celinama. Tako će publika biti u prilici da istovremeno vidi ekskluzivne predmete i dokumente kakvi su recimo dnevnici kneginje Olge Karađorđević, lepeza velike kneginje Elene Vladimirovne Romanove, kneginjine bake po majci, „Tomas Gud“ porcelanski servis Marije Pavlovne Demidove, tetke kneza Pavla, pismo koje je čuveni francuski slikar Ežen Delakroa uputio princezinom pradedi Anatolu Demidovu, princu od San Donata, Faberžeovu malu svesku sa nacrtima nakita kneginjine prababe Marije Pavlovne Vladimirovne od Rusije, pisma kneginjice Kleopatre Karađorđević, Jelisavetine bake, upućena njenim roditeljima knezu Aleksandru i kneginji Persidi, zastavu kneza Pavla, koja se nalazila u kapeli Svetog Đorđa u Oksfordu u kome je studirao, ali i ličnu garderobu i aksesoar kneginje Jelisavete, njene originalne crteže i knjige za decu, fotografije čuvenih svetskih modnih fotografa kakvi su Ričard Avedon, Sesil Biton i Ormond Đilji, ali i domaćih majstora fotografije poput Željka Sinobada, Nenada Marjanovića, Nebojše Babića i Ala Šimona, koji su beležili kneginjine brojne aktivnosti nakon povratka u Srbiju.

Ser Sesil Biton, Kneginja Olga Karadjordjević sa Bušeron tjarom od žutih dijamanata koju je kao venčani dar dobila od tetke kneza Pavla, Marije Pavlovne Demidove, princeze od San Donata, London 1939. Zaostavština kneginje Jelisavete Karadjordjević. Foto @Artis Center

Približno dvesta eksponata iz kneginjine lične zaostavštine, koji do sada nisu istraživani, publikovani i prezentirani, i nekoliko pozajmica iz domaćih muzejskih zbirki (Narodni muzej u Beogradu, Galerija Matice srpske) predstavljaju po tipu, materijalu i poreklu izuzetno kompleksnu građu koju je trebalo saobraziti na način koji će biti jednostavan za kretanje i razumevanje. U tom cilju je izložba dobila i zanimljivu digitalnu animaciju u produkciji Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu, a pored stalnog stručnog tumačenja postavke planiran je i čitav niz pratećih sadržaja (predavanja, paneli, koncert, video prezentacije, promocije, radionice) zasnovanih na standradima moderne muzeologije. Posebna draž ovog projekta nesumnjivo počiva na činjenici da je u fokusu izložbe živa istorijska ličnost s kojom će publika imati neposrednu interakciju, te samim tim i izložba sa svim pratećim sadržajima predstavlja autentičnu etapu u biografiji kneginje Jelisavete.

Servis od porcelana sa zlatnim aplikacijama i grbom Demidovih. Nekada je pripadao Mariji Pavlovnoj Demidovoj, princezi Abamalek-Lazarev, tetki kneza Pavla. Thomas Good & Co, London 1896. Zaostavština kneginje Jelisavete Karadjordjević. Foto@Artis Center

Izložba u čijoj realizaciji je učestvovao veliki, multidisciplinarni tim, biće dostupna publici sve do 14. novembra tekuće godine. Prati je čitav niz programa – predavanja, radionica, okruglih stolova i stručnih vođenja o kojima ćemo blagovremeno obavestiti javnost.

Pisma kneza Pavla kneginji Olgi i njegov pribor za pisanje. Zaostavština kneginje Jelisavete Karadjordjević. Foto@Artis Center

@Artis Center 2019