post

Poslastičarnica: Slatko-gorki ukus cveća

Leto na Trgu galerija  

Galerija Matice srpske | Spomen-zbirka Pavla Beljanskog | Galerija Rajka Mamuzića

5. juli 2018 | 21 čas

Ser Lorens Alma-Tadema, Heliogabulusove ruže, 1888, Kolekcija Huana Antonija Pereza Simona, Španija

Msr Tamara Ognjević

istoričarka umetnosti, književnica i gastroheritolog

Poslastičarnica | Slatko-gorki ukus cveća

O hedonizmu je napisano na hiljade stranica. O cveću, posebno onom krhkom, egzotičnom, još više. O ženama – čitav jedan univerzum reči. Uzajamno prepleteno čini najfinije tkanje od oblika, boje, ukus i zvuka. Tajnovito, a neodoljivo. Privlačno, a opet zagonetno, mistično. Ovo je priča o tome. Najdelikatniji recept Artisove “Poslastičarnice” – povest o simbolizmu cveća u umetnosti i njegovoj jestivoj, magičnoj dimenziji. Vodi nas od skupocene moringe kraljice od Sabe i Semelinih bulki boje mediteranskog sutona do ratova ruža na nepcu haremskih odaliski. Od provansalskih ušećerenih ljubičica do Lisbetinog bosiljka zalivenog suzama. Od opojno-otrovnog valerijana iz firentinske, manastirske apoteke Santa Marija Novele do bužura i dalija iz buketa obnažene, prkosne Maneove “Olimpije”. Između Alma Tademine Heliogabulusove smrtonosne kiše latica do Radonićeve “Devojke s kanarincem” čije uvojke tako nežno krasi venac najlepših pupoljaka. Otkrićemo čitav jedan kosmos pojava, značenja i ukusa s posebnim osvrtom na kulturnu istoriju, književnost, umetnost i gastronomiju, ali i aktuelnu svakodnevicu – razmatrajući zašto je nova vojvotkinja od Saseksa, svetu poznatija kao Megan Markl, odlučila da svoju svadbenu tortu prožme aromom zove, istog onog cveća koje se našlo u njenom tananom bidermajeru.

Kao i sva predavanja Tamare Ognjević iz Artisovog projekta “Poslastičarnica” i ovo će pratiti poslastica – iznenađenje u celini usklađena sa temom.

©Artis Center 2018

post

Projekti ~ Artisova Poslatičarnica

Vizuelni identitet “Poslastičarnice” sa porcelanskom skulpturom Kris Antman za fabriku “Majsen” iz ciklusa “Zabranjeno voće”

Istražujući fantastičnu povest civilizacijske žudnje za slatkim, projekat Poslastičarnica predstavlja kompleksnu transdisciplinarnu studiju koja obuhvata istoriju, umetnost, gastronomiju, antropologiju, književnost, filozofiju, rodne studije i druge relevantne naučne discipline. Polazeći sa stanovišta čuvenog francuskog šefa Antonina Karema (1784-1833) da je poslastičarstvo peta slobodna umetnička veština, ovaj projekat teži da sagleda širi društveni i fenomenološki kontekst poslastica i svega onoga što one impliciraju u praktičnom i metaforičnom smislu. A, naročito u posebnom odnosu gastronomije, umetnosti, nastanka velikih gradova i promenjenog položaja žena u 19. i prvoj polovini 20. veka, dakle u epohi u kojoj se prepliću industrijalizacija i emancipacija, nauka i estetika, revolucije i erotika. U vremenu koje, oblikujući novo društvo, trajno menja sve prethodne sisteme vrednosti i načine komunikacije.

Poslastičarnica je svoje prve korake napravila u jesen 2015. godine na Danima evropske baštine u okviru teme „Stari i tradicionalni zanati – očuvanje i održanje”. Pored učešća na Međunarodnoj naučnoj konferenciji koja je tim povodom organizovana u Etnografskom muzeju u Beogradu, Artis centar je prvi put prezentirao svoja saznanja vezana za istoriju poslastica i poslastičarstva u Beogradu u okviru predavanja “Slatka prošlost Beograda”, te organizovao u Manakovoj kući radionicu kandiranih jabuka u saradnji sa najstarijom bombondžijskom radnjom u Beogradu – “Bosiljčić”. Od te predpremijere, pa sve do ciklusa predavanja i radionica, koje čine sastavni deo promocije Poslastičarnice, a čiji je intenzitet pojačan u 2017. godini, urađena su brojna istraživanja i više eksperimentalnih rekonstrukcija u saradnji s Jasminom Kovačić i novosadskim “Vremeplovom”, čiji će rezultati biti publikovani u naročitoj, reprezentativnoj monografiji čije izdavanje je planirano za 2019-2020. godinu. U 2016. organizovana je prva izložba na temu Božićnih kolača u okviru Artisovih čarolija sredinom decembra meseca. Izložbu je pratilo predavanje Tamare Ognjević “Slatke tajne Božićnih kolača” i mini sajam kolača, kuglofa i slatka.

Poslastičarnica je izlaganje svojih saznanja nastavila serijom predavanja u Subotici, Novom Sadu i Kruševcu, a krug naših slatkih saradnika se proširio na majstore najstarije beogradske poslastičarnice “Pelivana”, subotički “Ravel”, asocijaciju Jevresjskih žena Magish, Kruševljanke okupljene oko Kuće Simića, Narodnog muzeja u Kruševcu. U januaru nam je Share Square u beogradskoj Savamali otvorio svoj dinamični, interaktivni prostor i Poslastičarnica se u naročitom izdanju pojavljuje među Beograđanima na samom početku 2018. godine.

Pred nama su brojni programi, jer mi smo mali, ali ambiciozan tim, nameran da ovu slatku priču ispriča do kraja, najbolje što ume. Krunu tih napora donose specijalni-programi iznenađenja u 2018, a naročito publikacija i dokumentarac koji planiramo u 2019-2020. godini.

Artis u realizaciji projekta Poslastičarnica sarađuje sa brojnim stručnjacima i ustanovama u zemlji i isnostranstvu. Istraživanja proistekla iz ovog projekta se predstavljaju publici kroz predavanja, prezentacije, eksperimentalne radionice i druge oblike saradnje zasnovane na ideji interaktivnog pristupa kulturnom nasleđu u kojem značajnu ulogu igra publika.
Autor i rukovodilac ovog jedinstvenog projekta-simulakruma, zasnovanog na nematerijalnom kulturnom nasleđu, je istoričarka umetnosti i gastroheritolog, Msr Tamara Ognjević, direktorka Artis centra, potpredsednica Nacionalnog komiteta Međunarodnog saveta muzeja (ICOM Srbija).

U dosadašnjem toku projekta pored arhivskih, studijskih i terenskih istraživanja u okviru Poslastičarnice su relizovane:

IZLOŽBE

Izložba Božićnih kolača u okviru manifestacije Artisove čarolije, održane 17. decembra 2016. u prostoru restorana Radost fina kuhinjica u Beogradu. U saradnji sa poslastičarnicom “Vremeplov” iz Novog Sada, Muzejom kolača i kuglofa “Gea” iz Sremskih Karlovaca, Muzejom slatka-Kuća Cvetića iz Kraljeva i Jelenom Tupenarac iz Sremske Mitrovice.

Artisove čarolije 2016 ~ Izložba Božićnih kolača. Foto @Vanja Jimmy Ivošević

PREDAVANJA

“Slatka prošlost Beograda”, Dani evropske baštine 30. septembar 2015, Manakova kuća, Etnografski muzej u Beogradu. U saradnji sa bombondžijskom radnjom “Bosiljčić” iz Beograda.

Predpremijera “Poslastičarnice” na Danima Evropske baštine 2015. Predavanje “Slatka prošlost “Beograda” u Manakovoj kući. Foto@Tamara Ognjević i Majda Sikošek

“Slatke tajne Božićnih kolača”, predavanje u okviru Artisovih čarolija, manifestacije održane 17. decembra 2016. godine u prostoru restorana Radost fina kuhinjica, a povodom sedam godina od osnivanja Artis centra.

Predavanje “Slatke tajne Božićnih kolača” uz obavezni “Vremeplovov” lebkuhen, rezultat jedne od eksperimentalnih rekonstrukcija koje su Jasmina Kovačić i Tamara Ognjević sprovele u okviru “Poslastičarnice” 2015-2016. Foto@ Gianmaria Jimmy Giannone

“Poslastičarnica – Art Nuvo i žena kao desert”, 5. Međunarodni dan Art Nuvoa 9. jun 2017, Gradski muzej Subotica. U saradnji sa poslastičarnicom “Ravel” iz Subotice.

Artisova “Poslastičarnica” na 5. Međunarodnom danu Art Nuvoa u Gradskom muzeju u Subotici, početak juna 2017. Foto@Tamara Ognjević i Olga K. Ninkov

“Poslastičarnica – Kratka povest žudnje za slatkim, Leto u vrtu galerija 29. jun 2017, Galerija matice srpske i Spomen-zbirka Pavla Beljanskog, Novi Sad. U saradnji sa Jasminom Kovačić i poslastičarnicom “Vremeplov”.

“Poslastičarnicom” je otvoreno Leto u vrtu galerija u Novom Sadu 29. juna 2017. Foto@ Jelena Ognjanović za Galeriju matice srpske

“Poslastičarnica – Kako je hleb za španskog kralja osvojio Evropu”, Jesenji festival jevrejske kulture 12. septembar 2017, Jevrejska opština Subotica. U saradnji sa asocijacijom jevrejskih žena Subotice “Magish”.

Artisova “Poslastičarnica” na Jesenjem festivalu jevrejske kulture u subotici, septembar 2017. Foto@ Tamara Ognjević i Branka Banjanin

“Poslastičarnica – Slaviti i postiti ili o tajnama posnih kolača”, Izložba “Srećna slava, domaćice!” 7. decembar 2017, Kuća Simića, Narodni muzej Kruševac. U saradnji sa Kruševljankama učesnicama radionice “Posno, a slasno”.

Predavanje “Poslastičarnica – Slaviti, a postiti ili o tajnama posnih kolača” u Kući Simića u Kruševcu 2017. Foto@Živojin Manojlović, Vesna Bogdanović i Tamara Ognjević

“Poslastičarnica – Slatke izjave ljubavi”, Artisova predavanja 10. februara 2018, Share Square, Beograd. U saradnji sa poslastičarnicom “Pelivan”.

 

RADIONICE

“Slatka prošlost Beograda” u saradnji sa bombondžijskom radnjom “Bosiljčić”, Dani evropske baštine 2015, Manakova kuća, Etnografski muzej u Beogradu

Radionica kandiranih jabuka u saradnji sa bombondžijskom radnjom “Bosiljčić” na Danima evropske baštine 2015. u Manakovoj kući. Foto@Majda Sikošek i Tamara Ognjević

“Posno, a slasno”, radionica posnih slavskih kolača, prateći program izložbe “Srećna slava, domaćice!” 2017, Kuća Simića, Narodni muzej Kruševac. U saradnji sa Sanjom Gajić, Aleksandrom Gogić, Vidosavom Narančić, Ljiljanom Plašić, Gordanom Simić, Vesnom Stefanović, Ljiljanom Stojanović, Draganom Vasić i Gordanom Zlatanović.

Radionica “Posno, a slasno” u okviru izložbe “Srećna slava, domaćice!”. Foto@Tamara Ognjević

Projekat se nastavlja i u narednom periodu kroz seriju istraživanja, predavanja, izložbi i radionica, a u nameri da u finalnoj realizaciji bude objavljena reprezentativna publikacija i snimljen dokumentarni film. Budući da je reč o petogodišnjem projektu, krajnji rok završetka projekta je 2020. godina.

© Artis Center 2018

post

5. Međunarodni dan Art Nuvoa: Poslastičarnica ~ Art Nuvo i Žena kao desert

Predavanje Tamare Ognjević u sklopu jubilarnog obeležavanja 5. Međunarodnog dana Art Nuvoa

Gradski muzej Subotica, Trg Sinagoge 4 – 19 časova

Art Nuvo kao umetnički pravac, ali, pre svega, kao angažovani stav u odnosu na realnosti u kojoj nastaje, donosi naročitu formu umetničkog dizajna komercijalnih plakata. Ovo jedinstveno sredstvo komunikacije kao magnet privlači ondašnje poslovne sisteme među kojima i  proizvođače hrane i pića.  Tragajući za sadržajem koji će prodati neki proizvod umetnici posežu za spojem estetike i erotike, a pre svega za lepom ženom koja utelovljuje ideju prijatnog ukusa, fenomen koji se može, u antropološko-sociološkom smislu, simbolično nazvati – žena kao desert.

Alfons Muha, Ežen Grase, Anri Prive-Livmon – vodeći majstori dizajna komercijalnih plakata epohe Art Nuvoa, istovremeno kreiraju stilski prepoznatljiv format, ali i platformu na kojoj će nastati komercijalizacija ženskog tela u reklamne svrhe. Ovo predavanje ima za cilj da sagleda fenomen koji povezuje žensko telo i gastronomiju, ali i poseban odnos žene i poslastica, emancipacije i poslastičarnice u epohi u kojoj je Art Nuvo predstavlja evropsku umetničku maskimu. Posebna poslastica subotičkog izdanja Artisove Poslastičarnice pored kolača-iznenađenja, koji je prate, biće osvrt na domete secesije u Subotici u okviru ove teme.

Ulaz je slobodan, a priča slatka ~ izvolite!

Alfons Muha, enterijer restorana, crtež

Artisova Poslatičarnica

Istražujući fantastičnu povest civilizacijske žudnje za slatkim, projekat Poslastičarnica predstavlja kompleksnu transdisciplinarnu studiju koja obuhvata istoriju, umetnosti, gastronomiju, antropologiju, književnost i filozofiju. Polazeći sa stanovišta čuvenog francuskog šefa Antonina Karema (1784-1833) da je poslastičarstvo peta slobodna umetnička veština, ovaj projekat teži da sagleda širi društveni i fenomenološki kontekst poslastica i svega onoga što one impliciraju u praktičnom i metaforičnom smislu. A, naročito u posebnom odnosu gastronomije i umetnosti u 19. i prvoj polovini 20. veka, dakle u epohi u kojoj se prepliću industrijalizacija i emancipacija, nauka i estetika, revolucije i erotika. U vremenu koje, oblikujući novo društvo, trajno menja sve prethodne sisteme vrednosti i načine komunikacije.

Istoričarka umetnosti, književnica i gastroheritolog, msr Tamara Ognjević, jedan je od osnivača i direktorka Artis centra, autor je i rukovodilac projekta Poslastičarnica.

© Artis Center 2017