post

Svetosavske priče: Zlatne niti ćirilice – Vez po pismu Beo-etno vizije

Ponedeljak, 27. januar u 19 časova, Mali izložbeni salon, Banski dvor, Banja Luka, Republika Srpska

Sasvim neočekivano, ali na našu veliku radost, Artisove Svetosavske priče ove zime putuju u Banja Luku. Na poziv Beo-etno vizije iz Beograda koordinirali smo i koproducirali izuzetnu izložbu utemeljenu na jedinstvenom spoju veza i kaligrafije, koja će biti otvorena u Malom izložbenom salonu Banskog dvora u Banja Luci na Svetog Savu, 27. januara ove godine u 19 časova.

Izložba Zlatne niti ćirilice-Vez po pismu Beo-etno vizije, koju čini više od pedeset originalnih radova u tehnici veza i zlatoveza, nastalih prema motivima minijatura iz starih srpskih knjiga, realizuje se povodom velikog jubileja – Osam vekova od sticanja autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve. Ličnost i zaostavština Svetog Save predstavljaju uvek poseban izazov za stvaraoce čije delo počiva na očuvanja tradicije i njenih novih interpretacija u duhu Svetosavlja i kulturnog nasleđa srednjeg veka kao riznice neprolazne lepote i neupitnih vrednosti.

Beo-etno vizija, Grifon prema Miroslavljevom jevanđelju, 12. vek, inicijal V, folo 87 v, vez u kombinaciji sa printom na tkanini – detalj iz katalog izložbe. Dizajn@Dragana i Vuk Milosavljević

Srpske rukopisne knjige spadaju u najlepše pisane spomenike svetske kulturne baštine i za narod u kome su nastale predstavljaju svojevrsne relikvije, baš kao što sama ćirilica odražava dušu srpskog naroda, njegovo samosvojno duhovno nasleđe. Autentična kultura veza, koja se u srpskom narodu razvija i neguje unutar srednjovekovne dvorske i crkvene umetnosti, inspirisala je članice Beo-etno vizije iz Beograda da lepotu oslikanih i kaligrafisanih ćiriličnih slova iz drevnih rukopisanih knjiga prenesu na platno iglom i koncem.

Beo-etno vizija, Inisijal M prema Nikoljskom jevađelju, 14-15. vek; interpretacija Svetozara Pajića Dijaka, vez – detalj iz kataloga izložbe. Dizajn@Dragana i Vuk Milosavljević

Inicijali i ornamentika starih knjiga često su motivi originalnih, vezenih rukotvorina nastalih u krilu Beo-etno vizije. Njihovi čudesni oblici koji variraju od floralnih i geometrijskih prepleta do figuralnih predstava mitskih bića, životinja, ptica i ljudi, neprekidno inspirišu. Ljubav utkana u svaki rad spona je koja povezuje prošlost i sadašnjost, pretvarajući njihov zagrljaj u modernu bajku o očaravajućoj, večnoj lepoti srpske ćirilice.

Beo-etno vizija, Inicijal N sa rajskom pticom, vez u kombinaciji konca i bisera – detalj iz kataloga izložbe. Dizajn@Dragana i Vuk Milosavljević

Beo-etno vizija, osnovana krajem 2012. godine, nastoji da očuva tradicionalni umetnički vez i druge srodne zanate, te da sa ovim oblikom srpskog nematerijalnog kulturnog nasleđa upozna podjednako i domaću i inostranu publiku, ali i da poveže stvaraoce sličnog senzibiliteta u regionu i svetu. Istovremeno, članice ovog udruženja žele da svojim delom podsete savremenog čoveka na izvorne vrednosti kao nepresušno vrelo inspiracije, jer zlatnu nit nasleđa, koja povezuje vekove, ne treba nikada prekinuti.

Beo-etno vizija, Inicijal O prema Dečanskom četvorojevanđelju. 14. vek; interpretacija Svetozara Pajića Dijaka, vez -detalj iz kataloga izložbe. Dizajn@Dragana i Vuk Milosavljevi

Autor izložbe je Vera Avlijaš, predsednica Beo-etno vizije, koja je sa svojim koleginicama Oliverom Jasikom, Natašom Cvejić i Vesnom Stojanović izvezla ove izuzetno zanimljive i vredne radove. Izložbu prati obiman, luksuzan katalog na srpskom, ruskom i engleskom jeziku (autor teksta: msr Tamara Ognjević; prevod na ruski: Sofija Mrišuk; prevod na engleski: Stela Spasić; lektura: Suzana Spasić; fotografije: Marko Ostojić, Drago Vejnović; dizajn: Vuk i Dragana Milosavljević). Izložba je realizovana pod pokroviteljstvom Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske – Sekretarijat za vjere i Generalnog konzulata Republike Srbije u Banja Luci. Stručnu kordinaciju ovog izlagačkog projekta potpisuje Artis centar iz Beograda čija će direktorka, istoričarka umetnosti, msr Tamara Ognjević, autorka teksta u katalogu izložbe, govoriti na otvaranju. Izložba je otvorena do 15. februara tekuće godine.

© Artis Center 2020

post

Irina Subotić: Muzej i kolekcionarstvo kneza Pavla

Subota, 19. oktobar, 13 časova, Istorijski muzej Srbije, prateći program izložbe Kneginja Jelisaveta-Dugo putovanje kući, predavanje

O muzeju kneza Pavla će govoroto prof. dr Irina Subotić.

Knez Pavle Karađorđević, otac kneginje Jelisavete, spada među najveće poznavaoce umetnosti, ali i kolekcionare i muzeologe ovdašnjeg tla. Upravo ove njegove osobine čine ga jednom od najneobičnijih ličnosti doma Karađorđevića, ali i pionirom savremene srpske muzeologije.

Muzej kneza Pavla osnovan je 1934. godine spajanjem Muzeja savremene umetnosti, čiji je on osnivač, sa Istorijsko-umetničkim muzejom, kako se tada nazivao Narodni muzej. Odmah je postao institucija od najvećeg značaja ne samo u oblasti kulture već i kao zastupnik evropskih ideja i vrednosti za koje se Jugoslavija zalagala u vreme kada je knez Pavle bio jedan od regenata. Knez Pavle je od svojih ranih godina bio zaljubljenik u umetnost, kasnije ju je izučavao i postao prefinjen kolekcionar i velikodušan darodavac, što je doprinelo da i Muzej njegovog imena dođe do izvanrednih umetničkih dela koja su i danas ponos Narodnog muzeja u Beogradu.

Predavanje na ovu zanimljivu, ali i izuzetno važnu temu će održati jedan od najuglednijih domaćih istoričara umetnosti, profesor Irina Subotić, koja je i jedan od autor kapitalne monografije “Muzej kneza Pavla”, publikovane 2009. godine u izdanju Narodnog muzeja u Beogradu.

@Artis Center 2019

 

post

Aleksandar Tiso Demidov: Poslednja velika aukcija kolekcije Demidov

Subota, 5. oktobar u 11 časova – Istorijski muzej Srbije, izložba Kneginja Jelisaveta – Dugo putovanje kući, prateći programi – predavanja

Levo: Gerard Ter Borh, Čas muzike, 1670, Umetnički Institut Čikago, nekada deo kolekcije Demidovih, prinčeva od San Donata @Art Institute Chicago; desno: Aleksandar Tiso Demidov, foto@Dragan Kurucić

U subotu 5. oktobra u 11 časova imamo zadovoljstvo da beogradskoj publici predstavimo Aleksandra Tiso Demidova, direktora Međunarodnog fonda Demidov, potomka ove ugledne porodice iz koje poreklo vodi knez Pavle Karađorđević, pa samim tim i njegova kćer kneginja Jelisaveta.

Ugledan bankar, istraživač i filantrop, Aleksandar Tiso Demidov, već decenijama istražuje kolekcionarske aktivnosti svojih predaka, jedne od najbogatijih porodica imperijalne Rusije, nosilaca italijanske titule prinčeva od San Donata – Demidovih. Nekada druga porodica po bogatstvu u carskoj Rusiji, Demidovi su bili izuzetni poznavaoci umetnosti i strasni kolekcionari. Ovu strast nasledio je i sin Aurore Pavlovne Demidove, knez Pavle Karađorđević, osnivač prve Galerije moderne umetnosti na Balkanu i Muzeja kneza Pavla. Njegovi preci – pradeda Anatol Nikolajevič Demidov i deda Pavle Pavlovič Demidov, raspolagali su izuzetnim kolekcijama slika Rembranta, Ticijana, Van Stina, Van Dajka, Delakroa i drugih čuvenih majstora evropskog slikarstva, koje su ovi plemići izlagali u svojim palatama u firentinskom San Donatu i Pratolinu nadomak Firence.

Elena Petrovna Trubecka Demidova, princeza od San Donata, baka kneza Pavla Karađorđevića i prabaka kneginje Jelisavete, oko 1890.

Kada, međutim, Pavle Pavlovič Demidov iznenada umre u zimu 1885, njegova udovica Elena Petrovna Trubecka Demidov, biva prinuđena da deo ove impozantne kolekcije proda Umetničkom Institutu u Čikagu. Elena Petrovna, baka i krsna kuma kneza Pavla, glavna je ličnost uzbudljive priče o jednoj od najvećih umetničkih aukcija 19. veka o kojoj će govoriti njen potomak Aleksandar Tiso Demidov uz prateću prezentaciju na kojoj ćemo imati priliku da vidimo neka od najčuveniji dela evropske istorije umetnosti u posedu Demidovih.

Jan Stin, Porodični koncert, 1666, Umetnički Institut Čikago, nekada u posedu Demidovih @Art Institute Chicago 

Predavanje je na engleskom jeziku uz konsekutivno prevođenje na srpski.

@Artis Center 2019