post

Izložbe: Arhaična modernost Milice Kecman

Povodom obeležavanja pedeset osam godine od osnivanja Ustanova za izradu tapiserija „Atelje 61“ u Svečanoj sali Muzeja Vojvodine 7. marta je otvorena izložba multimedijalne umetnice i pedagoga, Milice Kecman, pod nazivom „Arhaični časovi, tapiserije i crteži 1984-2019“.

Nastupi performativnog karaktera, procesualna umetnost, postpedagogija, bogat crtački, slikarski i tapiserijski opus, vezuju se za stvaralaštvo Milice Kecman, koja se svojim radikalnim  i inventivnim pristupom u različitim poljima delovanja, utkala u samu azbuku vojvođanske avangarde prošlog veka.

Sa otvaranja izložbe Ateljea 61 “Arhaični časovi” u Muzeju Vojvodine 7. marta ove godine. Foto@Vladimir Zubac

Opus tapiserija Milice Kecman kao mogući mehanizama potrage za izrazom, koji baštini deo nacionalne Zbirke tapiserija „Ateljea 61“, jeste jedna od linija stvaranja nove tradicije tapiserije autonomnog puta. Iz tog razloga, kao izraziti predstavnik narativa autonomnosti u izrazu i poetici, ova postavka je odabrana „da obeleži važnu godišnjicu u trajanju „Ateljea 61“ – jedinstvenog tapiserijskog centra u zemlji i regionu.

Istorija umetnosti je pokazala da je korifejski poduhvat osnivanja „Ateljea 61“ ostavio značajne posledice na srpsku savremenu umetnost druge polovine 20. stoleća o čemu govore stručni tekstovi, analize i studije koje su problematizovale srpsku tapiseriju kroz pojedinačne umetničke opuse i kroz interdisciplinarna istraživanja pozicije tapiserije kao likovne discipline.

Sa otvaranja izložbe. Foto@Vladimir Zubac

U tom kontekstu i obeležavanje 58. godine postojanja „Ateljea 61“ – ustanove od posebnog društvenog značaja za zajednicu i državu, a putem izložbe „Arhaični časovi,tapiserije i crteži 1984-2019“, jeste način da se revalorizuje i iznova iščitava deo stvaralačkog opusa važne predstavnice vojvođanske  avangardne scene – Milice Kecman, jednovremeno podsećajući na izrazito bogatu istoriju i savremenost naše moderne umetnosti na polju tapiserije, koju baštini, neguje i popularizuje „Atelje 61“.

Izložbu „Ateljea 61“, „Arhaični časovi, tapiserije i crteži,1984-2019“ Milice Kecman, publika može pogledati do 22.marta u Muzeju Vojvodine.

Teodora Ž. Janković

© Artis Center 2019

 

post

Artisova draguljarnica: Mirišljave ogrlice

U okviru januarskog svetlucanja mi još malo zavirujemo u raskošnu riznicu malih-velikih remek dela evropskih majstora umetničkih zanata. Ovog puta među češke duvače stakla i jednu neobičnu, skupocenu formu nakita – ogrlicu sa priveskom u obliku bočice za parfem!

Najstariji arheološki nalazi ukazuju da su Česi iz Bohemije znali tajnu duvanja stakla već sredinom 13. veka. Kada u epohi renesanse otkriju tehnologiju proizvodnje providnog stakla, tvrđeg i jednostavnijeg za obradu rezanjem, stvoriće instituciju kristala iz Bohemije čija slava ne jenjava do danas. Od finih čaša i najrazličitijih posuda, preko kristalnih lustera i suvenira, pa do skupocenih bočica za parfem u formi nakita, koje su predstavljale pravi modni hit u epohi art nuvoa!

Bočice za parfeme u formi priveska koji se na lancu nosi oko vrata – remek dela češke primenje umetnosti staklarstva i juvelirstva

Izdvojili smo nekoliko reprezentativnih primeraka dvostruko radoznali – kakvi su se mirisi unutra nalazili, tačnije šta su dame tog vremena preferirale među mirisnim esencijama, i kako li su izgledale toalete uz koje je nošen ovako raskošan nakit?

© Artis Center 2019
post

Velika otkrića: Monahinja koja je volela da liže slikarsku četkicu

Nikada nećemo saznati njeno ime. Verovatnoća da bude pronađena neka od knjiga koju je ukrašavala je podjednako mala. Ipak, činjenica da je svaki čas lickala fine četkice kakve su koristili srednjovekovni slikari rukopisanih knjiga, ali i da je upotrebljavala skupoceni lapis lazuli koji daje onu neprevaziđenu modro plavu boju znanu i kao Vizantijska plava, učinili su je čudesno važnom za spoznaju jednog nestalog, zagonetnog sveta srednjovekovnih žena unutar manastirskih zidina!

Kolaž: Sasvim levo – Pisarka (Marija Francuska), 14. vek, Nacionalna biblioteka Pariz, lapis lazuli (gore desno) i donja vilica monahinje-pisarke iz Dalhajma sa tragovima plave boje.

Nekoliko desetina sićušnih fragmenata ultra plave boje zaostale na zubnom plaku sredovečne monahinje iz Dalhajma (Nemačka), koja je živela između 1000. i 1200. godine, radikalno su uzdrmali predstavu o srednjovekovnoj produkciji knjiga u kojoj su muškarci-monasi glavni akteri. Stručnjaci sa Univreziteta Jork i Maks Plank Instituta su metodom Raman spektroskopije ispitali zemne ostatke ove neobične srednjovekovne dame i došli do zaključka da ona nije bila “samo” monahinja i neko koje možda pomagao u pisarnici, već da je reč o vrhunskom majstoru-ilustratoru srednjovekovnih rukopisa. Naime, lapis lazuli, skupoceni kamen dobavljan u srednjem veku iz Avganistana, poveravan je samo najiskusnijim manastirskim pisarima-ilustratorima, a anonimna srednjovekovna umetnica ga je tako često koristila za života da su stručnjaci na njenim zubima i vilicama otkrili gotovo 100 fragmenata boje koja se dobija iz ove dragocene sinteze lazurita, flogopita i pirita!

Bila je stara između 45-60 godina u trenutku smrti. Njeni zemni ostaci ukazuju na osobu koja nikada nije bila izložena teškom fizičkom radu, niti nekoj ozbiljnijoj bolesti. Slika i prilika prave srednjovekovne intelektualke – obrazovane, talentovane žene. Istovremeno najneposredniji “dokaz” da se prepisivanjem i ukrašavanjem skupocenih manuskripta u prošlosti nisu bavili isključivo muškarci kako se to obično veruje.

Srednjovekovna pisarka, minijatura iz jednog nemačkog rukopisa, 14. vek

Otkud tolika strast prema lizanju četkica?

Stručnjaci za srednjovekovne rukopise kažu da to nije neobično – naime stalno vlaženje četkice jezikom čini da ona postane tananija i samim tim preciznija u oslikavanju finih detalja. Praksa tipična za majstora od zanata ili navika jedne anonimne umetnici zahvaljujući kojoj mi hiljadu godina kasnije dobijamo još jednu važnu sliku o ženama u prošlosti.

Ozbiljnija, naučna priča o ovom otkriću može se pročitati na stranicama naučnog časopisa Science Advances u tekstu pod naslovom Medieval women’s early involvement in manuscript production suggested by lapis lazuli identification in dental calculus

© Artis Center 2019