post

Svetski dan secesije 2021: Rene Lalik i himere s dijamantskim krilima

Četvrtak 10. jun u 20 časova, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture Srbije, Radoslava Grujića 11, Beograd

Posle dužeg vremena imamo zadovoljstvo da vas, povodom Svetskog dana secesije 2021. godine, pozovemo na

PREDAVANJE

RENE LALIК I HIMERE SA DIJAMANTSКIM КRILIMA
Tajni kod nakita u stilu Art Nuvoa

Dizajn nakita u eri Art Nuvoa predstavlja jedno od najintrigantnijih poglavlja stila koji je različito nazivan u Evropi na razmeđi 19-20. veka (secesija, jugend stil, modernizmo, liberti, itd.), vrhunac kreativnog napora da se u minijaturnu formu i skupoceni materijal prenese čitav jedan svet fantazama, mitskih bića, bajki i doživljaja prirode pod uticajem japanske umetnosti. Uporedo, u ova izvanredna ostvarenja primenjene umetnosti, bez prethodnika u tada poznatom dizajnu nakita, utkani su filozofija, estetika i specifični simbolizam jednog vremena koje su na pariskoj sceni podjednako obeležili Gistav Moro, Sara Bernar, Viktor Igo, Šarl Bodler i Emil Zola, koliko i svetske izložbe, eksperimentisanje sa egzotičnim drogama i galerija La Maison de l’Art Nouveau Sigfrida Binga.

Na vrhu piramide majstora dizajna nakita ovog vremena nesumnjivo stoji Rene Lalik (1860-1945) – umetnik koji je na neponovljiv način spojio skupe i jeftine materijale, stvarnost i maštu, erotiku i egzotične bube, mitološke demone i dragulje. Ovo je priča o njegovoj inspiraciji, stilu rada i simbolizmu nakita koji je kreirao, a koji i jedan veka kasnije moćno utiču na filmsku, televizijsku i estetiku digitalnog dizajna. Istovremeno, ovo je i prilika da se osvrnemo na analizu dela ovog čuvenog francuskog dizajnera iz pera kneza Božidara Кarađorđevića (1862-1908), Lalikovog savremenika i kolege-umetnika, u The Magazine of Art 1903. godine.

Predavanje će održati msr Tamara Ognjević, istoričarka umetnosti i pisac, direktorka Artis centra.

Ulaz je slobodan!


Republički zavod za zaštitu spomenika kulture Srbije i ove godine povodom Svetskog dana secesije, organizuje čitav niz programa u gradovima koji baštine ovaj karakteristični umetnički stil koji je obeležio kraj 19. i početak 20. veka. Tim povodom publika će imati priliku da uživama u različitim sadržajima u periodu od 9-11. juna, a u okviru projekta Jačanje kulturnog identiteta zemalja dunavske regije zasnovanog na zajedničkom nasleđu secesije, u kome učestvuje 17 partnera iz 8 evropskih zemalja. Više detalja o programima ove godine na SAJTU ZAVODA.


© Artis Center 2021

post

Jedan vek zenitizma u podgoričkoj gimnaziji “Slobodan Škerović”

Nije neobično da se stručnjaci late posla obeležavanja velikih umetničkih jubileja, među kojima onaj jednog veka od pojave zenitizma – autentične jugoslovenske umetničke avangarde, svakako predstavlja izvanredno značajan datum. Međutim, kada to znalački urade tinejdžeri, srednjoškolci na javnom času u svojoj gimnaziji, pod vodstvom posvećenog pedagoga kakav je profesorka Irena Pavlović, onda umetnost zaista nastavlja da živi novom energijom, onako neustrašivo, iskričavo i plodno kako je to video i osnivač ovog blistavog pokreta, književnik, kritičar, pokretač časopisa “Zenit”, Ljubomir Micić (1895-1971). Neobičnim sticajem okolnosti, Artis centar je počastvovan učešćem u ovoj sjajnoj priči, koja se odigrala u gimnaziji “Slobodan Škerović” u Podgorici. Zahvaljujemo se profesorki Pavlović i III-j. Bila je čast biti deo jednog ovakvog događaja!

Odeljenje III-j podgoričke gimnazije “Slobodan Škerović” sa profesorkom Irenom Pavlović, i postavka izložbe o “Zenitu”.

Piše: Irena Pavlović

U petak, 14.5.2021. god. u 17.30 h, u biblioteci Gimnazije ,,Slobodan Škerović”, obilježen je jubilej – 100 godina od osnivanja zenitizma, originalnog pravca jugoslovenske avangarde. Odjeljenje III-j je sa profesoricom Irenom Pavlović, u formi javnog časa iz C-SBH jezika i književnosti, izvelo fascinantan performans na temu ,,100 GODINA ZENITIZMA”. Uložen je veliki rad i trud i svi su maestralno odradili svoje zadatke. Kako je predstavljen neobičan pravac avangarde, i koncept časa je bio kreiran u tom maniru. Prezentacija je bila kolažnog tipa – obogaćena stihovima i kratkim video zapisima, te vjerujemo da su među prvima iskoristili Tik-Tok aplikaciju u nastavi. Svako poglavlje je cjelina za sebe i prenosi duh zenitizma odabranim stihovima i avangardnim slikama ili fotografijama. Dakle, osim vizuelnog, svaka cjelina prenosi i audio doživljaj ovog pravca.

Profesorka Irena Pavlović govori o Ljubomiru Miciću i zenitizmu.

Profesorica Irena je ispričala anegdotu kako je specijalno za ovu priliku, stupila u kontakt sa prof. dr Irinom Subotić koja je lično poznavala i intervjuisala Ljubomira Micića i zaslužna je za očuvanje cjelokupne zaostavštine Zenita. Zahvaljujući njoj, gospođi Tamari Ognjević (Artis Centar) i Mileni Vujović (RTS) iz Beograda, koje su im, kako kaže, dale nevjerovatnu podršku, pribavili su mnogo neprocjenjivog materijala. Posebno dokumentarni film o Ljubomiru Miciću iz arhive RTS-a: ,,Čovek koji je ukrašavao drvo života”, za kojim je tragala čitavu deceniju!

U znak zahvalnosti, a uz saglasnost učenika, ovaj čas su svim srcem posvetili njima!

Učenik Saša Krstović kao Ljubomir Micić.

Tokom časa su prikazana dva inserta navedenog dokumentarca.

Kraj je osmišljen kao iznenađenje za publiku, te se, nakon podizanja platna za projekciju, mogla vidjeti izložba naslovnih strana čuvenog časopisa ,,Zenit”, izuzetno specifične estetike i dizajna. U cilju što boljeg doživljaja, odštampane su u najboljoj rezoluciji i originalnim formatima. Prisutne je oduševilo što je učenik Saša Krstović, koji je inače glumio Ljubomira Micića, lično otvorio izložbu.

Učenica Olivera Šukić kao prodavačica novina sa kolporterskom torbom i “Zenitom”.

Iako publika nije bila mnogobrojna, prisutni su mlade zenitiste nagradili gromoglasnim aplauzom.

Inspirisani idejom bunta i ekscentričnošću lika i djela Ljubomira Micića, učenici su sa puno žara izveli individualne nastupe, te izrazili želju da, vremenom, ovaj sadržaj preformulišu u ozbiljniji koncept.

Micićev “Zenit” jedan vek kasnije u Podgorici, među srednjoškolcima.

Osim pomenutog Saše Krstovića, istaknuti barbarogeniji na sceni su bili: Filip Rešetar, Jelena Jovićević, Sandra Stožinić, Jovana Vukićević, Sara Čolović, Anja Raičević, Nevena Bojić, Sara Raičević i beskrajno šarmantna ,,prodavačica novina” Olivera Šukić.

Glavna prezenterka: Ana Cicmil

Podrška iz publike: Viktor Peruničić i Tamara Senić.

Fotografija i snimanje: Lana Maraš i Jovana Sekulović.

Času je prisustvovala koordinatorka nastave Dragana Radunović.

©Artis Center 2021

post

Knjige: Knez Pavle Karađorđević-Jedna zakasnela biografija

Povodom osamdeset godina od puča 27. marta 1941. i deset godina od rehabilitacije kneza regenta Pavla Karađorđevića (1893-1976) JP Službeni glasnik je objavio drugo, dopunjeno izdanje knjige Nila Balfura i Sali Makaj Knez Pavle Karađorđević-Jedna zakasnela biografija.

Objavljena prvi put 1980. u Engleskoj, odnosno 1990. godine u Jugoslaviji, ova biografska knjiga nastajala je u periodu od jedne decenije. Pažljivo istražena relevantna istorijska građa, serija razgovora sa važnim akterima različitih događaja, a pre svega sa samim knezom, koji je decenijama odbijao da govori o puču i godinama progona i defamacije, koji su usledili nakon puča, oblikovani su u objektivno, prijemčivo štivo koje za cilj ima da publici približi i jednu neobičnu, dugo stigmatizovanu ličnost, ali i vreme i okolnosti u kojima je ta ličnost živela i delala.

Naslovna strana knjige Nila Balfura i Sali Makaj Knez Pavle Karađorđević-Jedna zakasnela biografija, dizajn Aleksandar Pribićević, JP Službeni glasnik, Beograd 2021.

Ko je zaista bio knez Pavle Karađorđević? Zašto se u tolikoj meri nije uklopio u specifično srpsko i jugoslovensko društvo svog vremena? Da li je imao ambiciju da preotme presto maloletnom sinovcu kralju Petru I Karađorđeviću? Ko su njegovi preci? Otkud takva strast prema umetnosti i muzeologiji? Kakav odnos je imao sa porodicom? Na koji način je video svojevrsni proces evropskih integracija ondašnje Kraljevine Jugoslavije? Kako je on doživljavao nužnost dijaloga sa Hitlerom, šta je mislio o Musoliniju, gorfu Ćanu, Stojadinoviću i drugim političkim figurama sa kojima je morao da sarađuje? Zašto mu je bilo toliko teško da se odupre različitim pritiscima? Naposletku, zašto je decenijama ćutao? – ovo su samo neka od pitanja na koje ova knjiga nudi nepristrasne, po samog kneza često oštre odgovore. Nil Balfur i Sali Makaj nisu nikoga štedeli u ovom delu, a ponajmanje glavnog junaka ove temeljno istražene i zanimljivo ispričane priče.

Iako moderna srpska istoriografija teži da relativizuje ulogu britanske obaveštajne službe u događajima koji su kulminirali pučem 27. marta, dokumenti iz britanskih arhiva, koji se nalaze u ovoj knjizi, jasno ukazuju na obim i karakter tih aktivnosti. Istovremeno oni otkrivaju specifično, izrazito antifašističko raspoloženje srpskog naroda te epohe, ali i duboko odsustvo svesti o mogućim posledicama ulaska u rat, razaranja i stradanja koje će uslediti, te nestanka jednog društvenog uređenja koje je obeležilo međuratni period.

Posebno je interesantan materijal koji dokumentiju opservaciju ovih događaja iz ruskog, odnosno ugla politike tadašnje SSSR, te opisi i ocene ličnosti uključenih u puč od strane engleskih agenata i inostranih diplomata koji su tih godina boravili u Jugoslaviji.

Drugo, dopunjeno izdanje knjige Knez Pavle Karađorđević-Jedna zakasnela biografija objavljeno je pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije, a Artis centar je imao privilegiju da koordinira ovaj projekat u sklopu istraživanja, publikovanja i prezentacije kolekcije kneginje Jelisavete Karađorđević, kojim se bavimo od 2017. godine.

Knjigu ćete uskoro moći da kupite u svim knjižarama Službenog glasnika ili putem online knjižare izdavača na sledećem linku  https://www.slglasnik.com/onlineknjizara

 

©Artis Center 2021